Czego spróbować w Finlandii: 10 tradycyjnych potraw, które musisz poznać w Laponii

Finlandia raczej nie jest pierwszym krajem, który przychodzi na myśl, gdy mowa o dobrym jedzeniu. Nie znaczy to jednak, że nie ma nic do zaoferowania.

W Laponii jedzenie ma swój urok. Opiera się przede wszystkim na tym, co mieszkańcom daje natura – rybach, mięsie z renifera, leśnych owocach, grzybach i ziemniakach. Po całym dniu spędzonym na śniegu gorąca zupa z łososia smakuje zupełnie inaczej niż w domu. A niektóre lokalne specjały, na przykład tradycyjny ser z dżemem z moroszek, mogą zaskoczyć cię bardziej niż sama zorza polarna.

Wybraliśmy 10 fińskich potraw i przysmaków, których warto spróbować podczas pobytu w Rovaniemi i Laponii. Niektóre znajdziesz w restauracjach, inne kupisz za kilka euro w zwykłym supermarkecie.

1Poronkäristys – tradycyjne mięso z renifera

Jeśli chcesz spróbować czegoś naprawdę typowego dla Laponii, zacznij od mięsa z renifera.

Poronkäristys to tradycyjne danie z cienkich plasterków mięsa z renifera, powoli duszonych na maśle, często z cebulą i bulionem. Podaje się je z puree ziemniaczanym i borówkami brusznicami lub dżemem z brusznicy.

Na pierwszy rzut oka połączenie mięsa ze słodko-kwaśnymi borówkami może wydawać się dziwne, ale smaki świetnie się uzupełniają. Mięso z renifera jest dość chude, a w smaku może przypominać dziczyznę.

Hodowla reniferów to ważna część życia na północy Finlandii i ma długą historię również w kulturze rdzennego ludu Saamów.

Gdzie spróbować: W tradycyjnych lapońskich restauracjach w Rovaniemi. W karcie szukaj nazwy poronkäristys lub sautéed reindeer.

2Lohikeitto – kremowa zupa z łososia

Jedno z najpopularniejszych fińskich dań i naszym zdaniem jedno z tych, których podczas wizyty zdecydowanie nie możesz pominąć.

Lohikeitto to gęsta, kremowa zupa z łososiem, ziemniakami, marchewką, porem, śmietanką i koperkiem. Jest delikatna, sycąca i cudownie rozgrzewa. Pokochaliśmy ją tak bardzo, że dziś gotujemy ją także w domu.

Finowie jedzą ją często na obiad i znajdziesz ją zarówno w restauracjach, jak i w mniejszych kawiarniach. Zwykle podaje się ją z ciemnym chlebem żytnim i masłem.

To idealne danie po kilku godzinach na dworze, zwłaszcza gdy temperatura spada głęboko poniżej zera.

Gdzie spróbować: W kawiarniach, restauracjach lub w ramach lunchowych zestawów dnia. W menu szukaj nazwy lohikeitto lub salmon soup.

3Leipäjuusto z dżemem z moroszek – deser, który zaskakuje

Jedno z najciekawszych połączeń w kuchni fińskiej.

Leipäjuusto to tradycyjny fiński ser, który podczas produkcji się zapieka lub opieka. Ma delikatny smak, sprężystą konsystencję i charakterystyczne brązowe plamki na powierzchni. Przy gryzieniu potrafi lekko skrzypieć w zębach, dlatego czasem nazywa się go squeaky cheese.

W Laponii często podaje się go na ciepło z dżemem z moroszek, po fińsku lakkahillo lub hillahillo.

Moroszki to małe pomarańczowożółte owoce, które rosną głównie na północnych mokradłach. Mają wyrazisty słodko-kwaśny smak i należą do najbardziej cenionych lapońskich darów natury.

Ciepły ser i owocowy dżem tworzą razem prosty, ale wyśmienity deser.

Gdzie spróbować: W tradycyjnych restauracjach. Ser i dżem z moroszek kupisz też w supermarketach, więc to połączenie możesz wypróbować także na kwaterze.

Nasza rada: Dżem z moroszek to także świetna jadalna pamiątka z Laponii. Szukaj go pod nazwą lakkahillo.

4Karjalanpiirakka – karelski pierożek

Karelski pierożek to jeden z najbardziej znanych fińskich przysmaków, choć pierwotnie pochodzi z Karelii.

To małe, otwarte wypieki z cienkiego żytniego ciasta, najczęściej nadziewane kaszką ryżową. Mają charakterystyczny owalny kształt i falbankowe brzegi.

Tradycyjnie podaje się je z munavoi, czyli mieszanką masła i posiekanych jajek na twardo.

Finowie jedzą je na śniadanie, jako przekąskę albo po prostu do kawy. Smakują zarówno na ciepło, jak i na zimno.

Gdzie spróbować: Praktycznie w każdym większym supermarkecie lub piekarni. To jeden z najprostszych i najtańszych fińskich specjałów, jakich możesz spróbować.

5Ruisleipä – fiński chleb żytni

Jeśli w Finlandii wybierzesz się na śniadanie, niemal na pewno trafisz na ciemny chleb żytni.

Ruisleipä ma wyrazistszy, lekko kwaskowaty smak i zwykle jest bardziej zbity niż pieczywo, które znasz z domu. Często sprzedaje się go w formie okrągłych placków lub mniejszych, przekrojonych bułeczek.

Finowie jedzą go z masłem, serem, szynką, warzywami albo rybą.

W przeciwieństwie do niektórych innych specjałów nie jest to danie od święta, tylko zupełnie zwyczajna część fińskiego jadłospisu.

Gdzie spróbować: Na hotelowych śniadaniach, w kawiarniach i we wszystkich supermarketach. Spróbuj go na przykład z wędzonym łososiem.

6Korvapuusti – fiński ślimak cynamonowy

Po spacerze po zaśnieżonym Rovaniemi nie ma nic lepszego niż wizyta w kawiarni na gorącą kawę i coś słodkiego.

Korvapuusti to tradycyjna fińska słodka bułka z cynamonem, cukrem i masłem. W porównaniu z innymi cynamonowymi ślimakami ma zwykle wyraźniejszą nutę kardamonu, a na wierzchu bywa posypana cukrem perłowym.

Finowie mają bardzo silną kulturę kawową, a słodki wypiek do kawy jest jej nieodłączną częścią.

Gdzie spróbować: W piekarniach i kawiarniach w całym Rovaniemi. Idealne na popołudniową przerwę podczas zwiedzania miasta.

7Mustikkapiirakka – fińskie ciasto z jagodami

Fińskie lasy są pełne leśnych owoców, a jagody należą do najbardziej lubianych.

Mustikkapiirakka to tradycyjne ciasto jagodowe, przygotowywane na wiele sposobów. Często ma miękki spód i nadzienie z jagód, czasem z dodatkiem kwaśnej śmietany lub podobnej mlecznej masy.

Dzięki północnym leśnym jagodom ma intensywny smak i kolor.

Choć kojarzy się głównie z latem, w kawiarniach możesz trafić na nie także w innych porach roku.

Gdzie spróbować: W kawiarniach i piekarniach. Jeśli mają je w ofercie, spróbuj do kawy lub herbaty.

8Salmiakki – fińska słodycz, którą albo kochasz, albo nienawidzisz

Salmiakki to jeden z najbardziej typowych fińskich słodyczy, a zarazem jeden z najbardziej kontrowersyjnych.

Na pierwszy rzut oka przypomina czarne cukierki lukrecjowe, ale zawiera też chlorek amonu, który nadaje im charakterystyczny słony i wyrazisty smak.

Dla wielu turystów pierwsza degustacja to spory szok. Finowie za to uwielbiają salmiakki i znajdziesz go nie tylko w cukierkach, ale też w czekoladzie czy lodach.

Nie musi ci smakować, ale zdecydowanie warto spróbować go choć raz.

Gdzie spróbować: W każdym supermarkecie. Kup małe opakowanie i zrób sobie własną degustację.

9Rieska – tradycyjny lapoński placek

Rieska to proste fińskie płaskie pieczywo, które w różnych regionach przybiera różne formy.

W Laponii możesz trafić na przykład na miękkie placki z jęczmienia lub ziemniaków.

Najlepiej smakują świeże, posmarowane masłem. Mogą też być podawane jako dodatek do zup lub innych lokalnych dań.

To dowód na to, że kuchnia fińska potrafi wyczarować coś dobrego z zaledwie kilku podstawowych składników.

Gdzie spróbować: W niektórych lokalnych piekarniach, restauracjach i supermarketach. Szukaj nazwy rieska.

10Joulutorttu – tradycyjny świąteczny wypiek

Jeśli wybierasz się do Rovaniemi w okresie przedświątecznym, koniecznie spróbuj joulutorttu.

To słodki wypiek z ciasta francuskiego, najczęściej w kształcie gwiazdy lub wiatraczka, z nadzieniem z powideł śliwkowych.

Tradycyjnie piecze się go w okresie adwentu i Bożego Narodzenia, więc świetnie pasuje do zimowej atmosfery Laponii.

Najlepszy jest świeży, jeszcze lekko ciepły i oprószony cukrem pudrem.

Gdzie spróbować: W sezonie świątecznym w piekarniach, kawiarniach i supermarketach.

11Czego jeszcze warto spróbować?

Jeśli lubisz odkrywać lokalne smaki, nie musisz poprzestawać na tych dziesięciu potrawach.

• Lakkahillo – dżem z moroszek, typowy lapoński specjał.
• Puolukkahillo – dżem z borówki brusznicy, często podawany do mięsa.
• Graavilohi – łosoś marynowany w soli, cukrze i często koperku.
• Karjalanpaisti – tradycyjny karelski gulasz z duszonego mięsa.
• Kampanisu – słodki wypiek typowy dla Laponii, kształtem przypominający grzebień.
• Glögi – korzenny gorący napój, uwielbiany zwłaszcza zimą i w święta, dostępny w wersji bezalkoholowej i z alkoholem.

12Gdzie spróbować tradycyjnych fińskich potraw w Rovaniemi?

Nie musisz chodzić tylko do drogich restauracji. Wiele fińskich specjałów odkryjesz także podczas zwykłych zakupów czy spacerów po mieście.

Tradycyjne restauracje

Najlepszy wybór, jeśli chcesz spróbować mięsa z renifera, tradycyjnych lapońskich potraw lub lokalnych ryb. Zajrzyj wcześniej do karty, bo nie każda restauracja serwuje wszystkie typowe dania.

Kawiarnie i piekarnie

Idealne na zupę z łososia, cynamonowe wypieki, karelskie pierożki i słodkie desery. W dodatku w zimowy dzień przyjemnie się tu rozgrzejesz.

Supermarkety

Sklepy takie jak K-Citymarket, K-Supermarket, Prisma czy S-Market to świetne miejsce na tańszą degustację lokalnych produktów.

Znajdziesz tu na przykład chleb żytni, karelskie pierożki, leipäjuusto, dżem z moroszek i salmiakki. Jeśli na kwaterze masz kuchnię, możesz przygotować własną fińską kolację bez wizyty w restauracji.

13Praktyczne informacje

• Czego spróbować najpierw: zupy z łososia lohikeitto i mięsa z renifera poronkäristys.
• Najciekawszy lapoński deser: leipäjuusto z dżemem z moroszek.
• Tania degustacja: karelskie pierożki, chleb żytni i cynamonowe wypieki z supermarketu.
• Co przywieźć do domu: dżem z moroszek, salmiakki lub fińskie słodycze.
• Dla wegetarian: karelskie pierożki, pieczywo i niektóre desery; zawsze sprawdzaj skład.
• Kiedy spróbować joulutorttu: przede wszystkim w okresie adwentu i Bożego Narodzenia.
• Na co uważać: w restauracjach przed zamówieniem sprawdź aktualną ofertę, ceny i ewentualne alergeny.

Kuchnia fińska może nie jest tak znana jak włoska czy francuska, ale właśnie w prostocie tkwi jej urok.

Niezależnie od tego, czy zjesz tradycyjne mięso z renifera w restauracji, zupę z łososia po wycieczce, czy kupisz w supermarkecie ser z dżemem z moroszek, poznawanie lokalnej kuchni to świetny sposób, by odkryć Laponię z nieco innej strony.

Nasza rekomendacja? Nie wyjeżdżaj z Rovaniemi, zanim nie spróbujesz lohikeitto, poronkäristys i leipäjuusto z dżemem z moroszek. To właśnie ta trójka da ci świetny przegląd smaków fińskiej północy.